پوست کلف

تاریخچه بستنی در ایران

تهیه بستنی در ایران متداول نبود و در قرن نوزدهم از اروپا به ایران انتقال یافت و متداول شد. در حقیقت از سفر سوم ناصرالدین شاه

به اروپا، پلومبیر نام محلی ییلاقی در فرانسه است که بستنی خوشمزه ای در آنجا تهیه میشد و نام پلومبیر یعنی نوعی بستنی که با
مخلفاتی همراه است از این شهر منشاء گرفته است.

می گویند در سال آخر سلطنت ناصرالدین شاه ساختن بستنی در ایران متداول شد و معروف ترین بستنی فروش بعدی تهران یعنی

ممدریش بستنی خامه دار مخصوصی تهیه می کرد که در تهران مردم استقبال زیادی از آن کردند. این بستنی با ثعلب تهیه می شد. یخ

و نمک را در بشکه ای ریخته داخل بشکه را شیر می ریختند و با وسایل مخصوص و تمهیدات زیاد و تکان دادن و چرخاندن ظرف از
آن بستنی تهیه می کردند. بستنی فروشی های دوره گرد به زودی در تهران پیدا شدند که بستنی را در همان محفظه ها می گرداندند و با
نان مخصوص عرضه می کردند.

میرزا رضا کرمانی قاتل ناصرالدین شاه در روز پنجشنبه 11 اردیبهشت 1275/16 ذی قعده 1313 ه.ق/ در تهران بود و از دکان ممد
ریش بستنی خرید و خورد. روز بعد هنگام ظهر ناصرالدین شاه را داخل حرم مطهر حضرت عبدالعظیم(ع) ترور کرد. می گویند
مامورین نظمیه که سرگرم تحقیق و تفحص درباره ریشه های ترور بودند وقتی دانستند یک روز قبل میرزا رضا از ممد ریش بستنی
خریده و خورده است به سراغ او رفتند و او را به نظمیه برده زیر اشکلک انداخته و شکنجه اش کردند و مرتبا می پرسیدند:

بیچاره ممد ریش که ترکه انار زیادی کف پایش زده و ضمنا او را به اشکلک بسته بودند هرچه قسم می خورد که به پیر، به پیغمبر من
دخالت و مشارکتی در طرح ترور اعلی حضرت نداشته ام از او نمی پذیرفتند. او گریه*کنان گفت:


بستنی ممد ریش شهرت زیادی در تهران به دست آورد. بستنی فروشی او در جنوب شهر بود و در بهار و تابستان غلغله ای در دکان
دو نبش او که سه نبش و چهارنبش هم شد بر پا می شد او تا حدود سال های 1335-1334 زنده بود. بستنی خامه ای پر از گلاب و
خامه و هل و بسیار مایه دار و کش آمدنی، کاملا سفید مانند برف لای دو نان مخصوص معروف به حصیری که روزانه چند هزار
دانه از آن به فروش می رفت. سال ها بستنی به همان سادگی و رنگ شیری عرضه می شد تا اینکه در حدود سال 1329 بستنی
ماشینی کالیفرنیا به بازار آمد و ذایقه ها بدان عادت کرد. بعدها بستنی زعفرانی زرد رنگ نیز شهرت یافت .

دیگر بستی فروش مشهوری که شهرتش حتی به شهرهایی مانند لوس آنجلس و پاریس هم رسیده است اکبر مشدی است. نام واقعی این
شخص اکبر مشهدی ملایری بود. وی در ابتدا شکر و چای را شمال می برد و از آنجا هیزم به تهران می آورد.هنگامی که وی
?? ساله بود که با ممد ریش آشنا شد و از طریق آشنایان وی توانست به آشپزخانه دربار مظفرالدین شاه راه پیدا کند و تا آخر دوره قاجاریه در دربار بستنی سرو می کرد

.
بعد از انقراض سلسله قاجاریه ،رضا شاه تمامی پرسنل و خدمه دربار ازجمله اکبر مشهدی ملایری را از دربار اخراج کرد . اکبر
مشهدی ملایری بعد از این واقعه با پولی که در مدت خدمت در دربار جمع کرده بود توانست مغازه بستنی فروشی خود را در درحوالی
میدان راه آهن با نام بستنی فروشی اکبر مشدی افتتاح کند. وی معتقد بود که بستنی های ایرانی باید کاملا با بستنی های خارجی فرق
داشته باشد و ایرانی ها ترجیح می دهند تا در بستنی هایشان خامه ، گلاب و زعفران بیشتر از نگهدارنده ها ی دیگر باشد

.
آن زمان هنوز یخچال ساخته نشده بود و وی مجبور بود برای تهیه یخ از یخچال های طبیعی راه های طولانی تا کوه های شمال شهر
را طی کند . گاه تا عمق ?? متری در دل یخچال های طبیعی پایین برود.تا ذره ای یخ بدست بیاورد

.
به زودی شهرت وی بقدری زیاد شد که رجال مملکتی و سفرای خارجی مقیم تهران نیز به مشتریان پرو پا قرص اکبر مشدی تبدیل
شدند. نقل است که فخرالدوله مادر دکتر امینی (نخست وزیر وقت) از اکبر مشدی خواسته بود تا با هزینه وی به فرانسه سفر کند
و برای مهمانان وی بستنی سرو کند.


اکبر مشدی در ?? سالگی بر اثر عارضه کلیوی فوت کرد . خبر فوت وی حتی در روزنامه های عراق و پاکستان هم انعکاس یافته
بود. یکی از دیپلمات های پاکستانی مقاله ای را برای بزرگداشت اکبر مشدی در روزنامه نوشت.


با گذشت سال ها و افزایش شهر نشینی و بالار فتن مشتریان بستنی ، بستنی به تدریج به صورت لیوان کاغذی عرضه شد اما بستنی
فروشان سنتی از این کار خودداری کردند (و می کنند.) بستنی بلوت که انواع رنگ ها را در بستنی توت و شاه توت و قهوه و کاکائو
و پرتقال و لیمو و آناناس و موز و غیره عرضه می داشت زمانی بازار بسیار پررونقی داشت

اکنون انواع بستنی ها در ایران عرضه می شود و البته بستنی های تهیه شده در کارخانه های معروف که پس از تولید در کامیون
مجهز به سردخانه به فروشگاه ها انتقال یافته و در یخچال فروشگاه ها قرار میگیرد ، فروش بسیار گسترده تری دارد

....

نکات جالبی راجع به بستنی


کودکان بین سنین 2 تا 12 سال بیشترین دوستداران بستنی هستند و افراد بالای 45 سال هم از خوردن بستنی بیشترین لذت را میبرند

.
برای خوردن یک بستنی قیفی تقریبا باید 50 بار آن را لیس زد

.
خوردن بستنی در شهر نیوجرسی آمریکا بعد از ساعت 6 بعد از ظهر بدون اجازه پزشک ممنوع است

.
آمریکا بیشترین مصرف کننده بستنی در جهان است. آمریکا با ساخت بیش از 1/5 میلیارد گالن بستنی در رده اول تولید بستنی در جهان
است.


50
درصد آمریکایی ها بستنی را با سگ و گربه خود قسمت میکنند.
مردان بیشتر از زنان علاقه به خوردن بستنی به عنوان دسر دارند

.
بیشترین مقدار وانیل به کار برده شده در بستنی در ماداگاسکار تهیه میشود
.
شکلات پرطرفدارترین شهد به کار رفته روی بستنی است
.
تقریبا 13 درصد مردان و 8 درصد از زنان بعد از اتمام بستنی، ظرف بستنی خود را لیس میزنند
.
بزرگترین بستنی در دنیا 3 متر و 70 سانتی متربلندی دارد و با 4 هزار و 666 گالن بستنی در کالیفرنیا در سال 1985 تهیه شده است.

این بستنی 24 هزارو910 کیلو گرم وزن دارد. همچنین بزرگ ترین کیک بستنی در چین ساخته شد که 50 متر ارتفاع و 3 متر عرض
داشت. این کیک 32 هزار تکه شد.

کوکی جارویس 39 ساله که تقریبا 419 کیلوگرم وزن دارد میتواند در عرض 12 دقیقه یک گالن که معادل 255 گرم بستنی وانیلی است،
بخورد. او در مسابقه خوردن بستنی نفر اول در جهان است
.
از شخصیتهای مشهوری که به خوردن بستنی علاقه مند بودند می توان به اسکندرکبیر، چارلز دوم، امپراتور روم (نرون)،مارکوپولو و زهرا123!!!

،
جرج واشنگتن، توماس جفرسون،جیمزماریسون،ناصرال دین شاه، مظفرالدین شاه و رضا خان اشاره کرد.

نویسنده : حمیشه : ۸:۳٧ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٧/۳/٢٧
Comments پيام هاي ديگران ()      لینک دائم